Voor de Oostenrijkse regisseur Michael Haneke draait het in ‘Das weisse Band’ eens niet om het geweld, maar om de aankondiging ervan. In deze met een Gouden Palm bekroonde film is dat het geweld in Duitsland. Van de nazi’s inderdaad, want het verhaal van Haneke speelt in 1913, als de basis voor de Tweede Wereldoorlog wordt gelegd.

In ‘Das weisse Band’ kijkt een schoolmeester terug op zijn tijd in het noord-Duitse dorpje Eichwald. Daar gebeuren achter elkaar een aantal raadselachtige incidenten. Let maar even niet op de ondertitel ‘Eine Deutsche Kindergeschichte’, want het gaat om de analyse van deze autoritaire, repressieve samenleving.

De elite heeft de macht in handen. De boeren zijn afhankelijk van de baron, de dominee zorgt voor geestelijke knechting en de arts bepaalt de gezondheid van de mensen. In de opvoeding van de dorpskinderen draait het om gehoorzaamheid en discipline. Te laat thuiskomen wordt door de dominee bestraft met tien stokslagen. Zijn kinderen moeten rondlopen met een witte band om de arm, om ze te herinneren aan de bezoedeling van hun onschuld.

Door de geheimzinnige gebeurtenissen komt de ware aard van de bewoners aan het licht. De dokter raakt zwaargewond als hij van zijn paard valt omdat er een draad tussen twee bomen is gespannen. Een boerenvrouw sterft in de zaagmolen, de zoon van de baron wordt ontvoerd en mishandeld, een schuur vliegt plots in brand. De schade wordt altijd opgenomen door een groepje kinderen. Alleen een boerenzoon komt in opstand, maar hij wordt weggejaagd.

Regisseur Haneke laat klinisch zien dat in een autoritaire samenleving de zwaksten de zwaarste klappen krijgen. De film eindigt met het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog, maar de kijker weet dat het om de volgende oorlog gaat. Wat voor volwassenen groeien uit deze kinderen?

© 1999-2010 Stichting Filmhuis Winterswijk
Hosting & Design: De Bebouwde Kom